Ma'ng Co? Ho^`ng

To^i go.i ngo^i nha` nho? na(`m sa^u trong con he?m khua^'t tre^n ddu*o*`ng Nguye^~n Kie^.m Phu' nhua^.n la` "ma'ng co? Ho^`ng. Bo*?i o*? ddo', nhu*~ng ca?nh ddo*`i be' nho?, nghe`o kho', bi. bo? ro*i dang ddu*o*.c cu*'u mang :

Tu*` mo^.t ddu*'a be' ba.i na~o ddo? ho?n bi. cha me. bo? ro*i o*? mo^.t go'c to^'i na`o ddo', dde^'n cu. gia` ta'm, chi'n mu*o*i tuo^?i co^ ddo^.c na(`m be^.nh o*? mo^.t ngo^i mie^'u hoang. Tu*` tha(`ng be' "khu`ng khu`ng" kho^ng no'i ddu*o*.c le^'t ddi xin a(n o*? mo^.t ngo^i cho*. xe'p dda^u ta^.n mie^`n ta^y xa xo^i, dde^'n o^ng gia` nghie^.n xi` ke co' le~ la^~y lu*`ng mo^.t tho*`i dde^'n lu'c xe^' chie^`u bi. vie^m pho^?i na(.ng na(`m la^y la^'t cho*` che^'t tre^n mo^.t vi?a he`.

Khu nga~ ba O^ng Ta. ... Mo^~i con ngu*o*`i o*? dda^y la` mo^.t ca^u chuye^.n buo^`n cu?a cuo^.c so^'ng, nhu*ng co' le~ se~ co' chung ddoa.n ke^'t co' ha^.u: co' ddu*o*.c mo^.t no*i dde^? la.i ddu*o*.c la`m ngu*o*`i.

Le^ Hu*~u Tua^'n     (Co^ng Gia'o Da^n To^.c Gia'ng Sinh 2001)

Qua lo*`i ke^? cu?a mo^.t va`i ngu*o*`i quen ve^` no*i cu*'u mang ho*n 50 tha^n pha^.n bi. bo? ro*i be^n ri`a cuo^.c so^'ng, to^i quye^'t ddi.nh ti`m dde^'n ca(n nha` ddo' cu?a anh Hoa`ng Va(n Bi`nh, na(m nay 46 tuo^?i, nghe^` nghie^.p: dda.p xi'ch lo^. Vi` kho^ng the^? he.n tru*o*'c, to^i dda~ ga^.p mo^.t ba^'t ngo*` sau khi loanh quanh trong he?m: O*? dda^y ddang co' mo^.t dda'm tang. Ngu*o*`i qua' co^' la` mo^.t tha`nh vie^n cu?a gia ddi`nh na`y Ma' Hie^?u, 80 tuo^?i, ngu*o*`i dda~ ddu*o*.c anh Bi`nh ddem ve^` tu*` mo^.t vi?a he` o*? Ta^n Bi`nh va` cha(m so'c suo^'t hai na(m nay. Tie^'ng kinh nguye^.n ra^m ran, tie^'ng thu't thi't cu?a ma^'y ddu*'a nho? trong dda.i gia ddi`nh. Tang tra('ng toa't tre^n nhu*~ng ma'i dda^`u quanh quan ta`i. Kho^ng ai nghi~ da^y la` dda'm tang cu?a mo^.t ba` cu. vo^ gia cu*, kho^ng tha^n nha^n ruo^.t thi.t. Anh Bi`nh ddang ba^.n ro^.n ngu*o*.c xuo^i (dde^? lo cho dda'm tang Ma' Hie^?n ddu*o*.c "tre^n dda(`ng du*o*'i dda^.y" chu ta^'t) dda~ kha^'t he.n ga^.p to^i sau dda'm. To^i dda~ co' nhie^`u di.p vie^'ng tha(m nhu*~ng co* so*? nuo^i ngu*o*`i gia`, tre? ta`n ta^.t; nhu*~ng gia ddi`nh, ca' nha^n co' ta^'m lo`ng ba'c a'i ro^.ng mo*? cu*u mang nhu*~ng ngu*o*`i be^.nh, vo^ gia cu* ..., nhu*ng ga^.p mo^.t ngu*o*`i dda`n o^ng mo^.t mi`nh bo'n mo*'m, gia(.t giu~, cha(m so'c... cho nhu*~ng ngu*o*`i kho^ng co' hoa(.c kho^ng co`n kha? na(ng la`m co^ng vie^.c na`y thi` chi? mo*'i la^`n dda^`u.

Ma` dda^u pha?i mo^.t nga`y hai nga`y, anh Bi`nh dda~ a^m tha^`m la`m tu*` ho*n 16 na(m qua, chi? vo*'i mo^.t ddo^'i tu*o*.ng duy nha^'t: Nhu*~ng ngu*o*`i ba^'t ha.nh bi. bo? ro*i. Chu*a he^'t, chuye^.n cha(m so'c, ne^'u co^' ga('ng, co' the^? go^`ng ga'nh ddu*o*.c. DDa(`ng na`y anh co`n pha?i cha.y a(n, cha.y thuo^'c cho ho. dde^? i't nha^'t, nhu* anh no'i "cho ho. co' cuo^.c so^'ng to^'t ho*n cuo^.c so^'ng va^'t vu*o*?ng ngoa`i ddu*o*`ng".

Ngu*o*.c tho*`i gian ve^` 16 na(m tru*o*'c, anh Ho`ng Va(n Bi`nh la` mo^.t ngu*o*`i dda.p xi'ch lo^ kie^'m co*m. Vo^'n xua^'t tha^n tu*` do`ng Don Bosco chuye^n ve^` gia'o du.c, do hoa`n ca?nh, sau 1975 anh pha?i ve^` nha` va` lao ddo^.ng dde^? kie^'m so^'ng. Tuy nhie^n, cu~ng chi'nh nho*` pha?i dong dduo^?i suo^'t nga`y kha('p ca'c ne?o ddu*o*`ng tha`nh pho^', anh dda~ co' nhie^`u di.p ga^`n gu~i tro` chuye^.n vo*'i nhu*~ng ngu*o*`i gia`, nhu*~ng ddu*'a tre? so^'ng o*? le^` ddu*o*`ng. Chi? tro` chuye^.n va` thi?nh thoa?ng go*?i bie^'u mo^.t cu. gia` ca'i ba'nh chu*ng, trao vo^.i cho ddu*'a be' va`i ba ca'i ke.o. The^' tho^i, vi` mo^.t ngu*o*`i dda.p xe xi'ch lo^ se~ kho^ng co' ho*n nhu* the^', trong hoa`n ca?nh kho' kha(n chung cu?a dda^'t nu*o*'c tho*`i ba^'y gio*`. Khi ra?nh ro^~i, anh cu~ng tranh thu? ddi tha(m ngu*o*`i ddau o^'m dda^y ddo', co' khi theo nhu*~ng nho'm ba'c a'i ve^` ta^.n ca'c ti?nh, ti`m giu'p ca'c em nho? lang thang, ta`n ta^.t.... Cu*' the^', co' le~ anh dda~ ba(`ng lo`ng vo*'i chi'nh mi`nh ne^'u kho^ng co' mo^.t dde^m mu*a gio', tre^n ddu*o*`ng dda.p xi'ch lo^, anh ba('t ga^.p mo^.t ngu*o*`i dda`n o^ng na(`m co qua('p du*o*'i ma'i hie^n mo^.t ngo*i nha` dda~ ddo'ng cu*?a, ngu*o*`i ga^`y dde't, ho khu` khu. lie^n ho^`i va` tie^'ng re^n ye^'u o*'t. Kho^ng nghi~ ngo*.i, anh xo^'c o^ng ta le^n xe, phu? vo^.i ta^'m ba.t che mu*a xuo^'ng va` dda.p ddi. Lu'c dda~ ddi.nh tha^`n, anh mo*'i gia^.t mi`nh kho^ng bie^'t mi`nh se~ ddu*a ngu*o*`i tre^n xe na`y ddi ve^` dda^u vi` theo o^ng ta thi` o^ng kho^ng co' nha` cu*?a, dda~ bi. gia ddi`nh ruo^`ng ra^~y tu*` la^u la('m ro^`i vi` nghie^.n xi` ke. Mo^.t thoa'ng suy nghi~, anh quye^'t ddi.nh ddu*a tha(?ng o^ng gia` ve^` nha` mi`nh, ddu'ng ho*n nha` cha me., anh em ddang so^'ng chung.

Va^.y la` tu*` nay, ngu*o*`i dda.p xi'ch lo^ na`y co' the^m mo^.t ngu*o*`i ba.n be^.nh na(.ng va` le~ ta^'t nhie^n, co' the^m no^~i lo. "lo nhu*ng lo`ng vui la('m !", anh ke^? nhu* va^.y. Tu*` ddo' anh Bi`nh nghie^.m ra ra(`ng, nhu*~ng chie^'c ba'nh ke.o nha^'t tho*`i cho ngu*o*`i cu`ng kho^?, bi. bo? ro*i, chu*a gia?i quye^'t ddu*o*.c gi` dde^? giu'p ho. tro*? la.i la`m ngu*o*`i. Nghi~ la` la`m, cha(?ng bao la^u sau, gia ddi`nh anh la.i the^m mo^.t tha`nh vie^n mo*'i la` nhu*~ng ddu*'a tre? bi. ta^m tha^`n, ba.i na~o va` mo^.t hai ddu*'a tre? mo^` co^i lang thang. ta^'t ca? ddu*o*.c anh ti`m ga^.p, a(~m bo^`ng tu*` kha('p no*i ve^`, co' the^? trong mo^.t be^.nh vie^.n, o*? mo^.t go'c cho*. hay bi. bo? ro*i ngoa`i co^?ng mo^.t co* so*? nuo^i ngu*o*`i ta`n ta^.t. DDa mang ne^n cu*.c nhie^`u, ba^y gio*`, trong lu'c dda.p xi'ch lo^, anh co`n pha?i ghe' va`o ca'c cho*. lu'c va('ng kha'ch dde^? xin the^m ti' rau, co' khi va`i con ca' ... ve^` nuo^i ta^.p the^? nhu*~ng hi`nh ha`i be' nho?, be^.nh ta^.t. Chie^`u ve^`, anh pha?i ta('m ru*?a, gia(.t giu~, thay qua^`n a'o cho ho.. Vi` "ddo^ng mie^.ng a(n" ne^n anh pha?i "ta(ng gio*` lao ddo^.ng". Sa'ng pha?i thu*'c da^.y tu*` lu'c tinh mo* dde^? cha^.y mo^'i, trong khi to^'i mi.t nu*?a dde^m mo*'i xong he^'t vie^.c "vu' em" cho ta'm tre? ba^'t ha.nh va` mo^.t o^ng gia` be^.nh. Bu` la.i anh co' nhie^`u nie^`m vui rie^ng vi` "tha^'y ho. ddu*o*.c ddo*`i so^'ng con ngu*o*`i tu*? te^' ho*n !". Cu~ng may, co^ng vie^.c cu?a anh ddu*o*.c cha me. va` anh em trong gia ddi`nh u?ng ho^. he^'t lo`ng, cu`ng tie^'p tay cha(m so'c. Nha` qu'a ta?i, cha me. anh cho rie^ng anh mo^.t ca(n nha` nho? (La` "ma'ng co? ho^`ng" ba^y gio*` - nguye^n va(n) dde^? "ra rie^ng", ngay ca.nh be^n nha` o^ng ba`.

Co' cho^~ ro^.ng ra~i ho*n, anh la.i ... kie^'m the^m nha^n su*.. Kho^ng ma^'y cho^'c, ngo^i nha` anh dda~ dda^`y a('p ngu*o*`i. Lu'c na`y dda~ co' mo^.t so^' a^n nha^n tha^'y ddu*o*.c co^ng vie^.c y' nghi~a cu?a anh ne^n tie^'p tay, kho^ng nhie^`u, nhu*ng "ddo^ng tay vo^~ ne^n ke^u". Ca'ch dda^y bo^'n na(m, vi` nha` dda~ tro*? ne^n cha^.t cho^.i, mo^.t ngu*o*`i quen "vu*`a ba'n, vu*`a cho" dda.i gia ddi`nh (anh va^~n thu*o*`ng go.i nhu*~ng ngu*o*`i anh cu*'u mang nhu* va^.y) mo^.t mie^'ng ruo^.ng na(`m tre^n con ra.ch cu.t ven so^ng o*? Bi`nh Trie^.u ro^.ng ga^`n 200m². Va^.y la` mo^.t mi`nh anh hi` hu.c dda`o dda^'t dda('p ne^`n, ddi xin tu*`ng xe xa` ba^`n, tu*`ng bo^. khung nha` va'n cu?a ca'c gia ddi`nh so^'ng tre^n kinh Nhie^u Lo^.c bi. gia?i to?a ve^` du*.ng nha`. Ro`ng ra~ ma^'y tha'ng lie^`n, mo^.t ngo^i nha` ro^.ng dda~ hoa`n tha`nh vo*'i giu*o*`ng tu?, phe^n va'ch dde^`u cha('p va' tu*` nhu*~ng phu. lie^.u cu~ ddi xin kha('p no*i. Tuy va^.y ra^'t sa.ch se~ va` a^'m cu'ng. Khung ca?nh cu~ng thoa'ng ma't. Anh chuye^?n ta^'t ca? ca'c cu. gia` va` mo^.t so^' em lo*'n ve^` so^'ng o*? dda^y. Hie^.n nay, dda.i gia ddi`nh so^'ng trong "ma'ng co? ho^`ng" dda~ co' "so^' nha^n kha^?u le^n tre^n 50, go^`m 33 tre? vu*`a mo^` co^i vu*`a be^.nh hoa.n va` 17 cu. gia` tu*` 70 dde^'n 92 tuo^?i (dda~ tru*` cu. Hie^?u vu*`a ma^'t). Ta^'t ca? ca'c em go.i nhau ba(`ng anh em theo ddo^. tuo^?i, ca'c cu. ddu*o*.c go.i ba(`ng ca'c ba, ca'c ma'. Anh cu~ng go.i nhu* va^.y.

Co^? ti'ch va` tu*o*ng lai

Nhu* dda~ no'i o*? pha^`n tre^n, mo^~i ngu*o*`i trong dda.i gia ddi`nh cu?a anh Bi`nh la` mo^.t cau chuye^.n cu?a tha^n pha^.n kie^'p ngu*o*`i. Pha^`n ke^'t cu?a mo^~i ca^u chuye^.n trong "ma'ng co? ho^`ng", kho^ng bie^'t co' chu? quan kho^ng nhung chu'ng to^i cho ra(`ng la` nhu*~ng ddoa.n ke^'t cu?a chuye^.n co^? ti'ch, i't ra la` vo*'i chi'nh nhu*~ng tha^n pha^.n ddang so^'ng o*? dda^y. Ma' Nguye^~n Thi. Tua^'t, 82 tuo^?i, "no'i tie^'ng Ta^y nhu* la(.t rau", mo.i ngu*o*`i trong nha` ba?o va^.y, nghe dda^u nga`y xu*a da.y tru*o*`ng dda^`m, kho^ng hie^?u vi` mo^.t ly' do na`o ddo', gia ddi`nh ly loa.n, ma^'y chu.c na(m tro*`i ma' kho^ng co`n ngu*o*`i tha^n thi'ch, so^'ng co^ ddo^.c trong mo^.t ngo^i mie^'u hoang, da.y do^~ cho ma^'y ddu*'a ho.c tro` trong xo'm va` ddu*o*.c ca'c gia ddi`nh na`y cho co*m a(n ha`ng nga`y. Mo^.t nga`y, ma' cha(?ng may bi. tai bie^'n ma.ch na~o, ddu*o*.c co^ sinh vie^n hay dde^'n ho.c tie^'ng Pha'p ddu*a va`o be^.nh vie^.n Tru*ng Vu*o*ng ca^'p cu*'u ro^`i tro*? tha`nh "be^.nh nha^n vo^ gia cu*", theo ca'ch go.i cu?a be^.nh vie^.n. Anh Bi`nh nghe tin, dde^'n ru*o*'c ve^` nha` va` dda~ nuo^i hai na(m nay. Gio*` thi` ma' dda~ co' the^? cho^'ng na.ng ddi la.i trong nha`, ti?a ma^'y kho'm hoa phi'a ngoa`i cu*?a. "Kho^ng co`n gi` su*o*'ng ho*n", ma' khoe nhu* va^.y.

Ma' Nguye^~n Thi. Su*o*ng, 91 tuo^?i, tu*` na(m 1954 dde^'n nay ddi suo^'t tu*` Ba('c va`o Nam, ai thue^ gi` la`m na^'y, to^'i dda^u ngu? ddo', kho^ng co^`ng con, tha^n thi'ch. DDe^'n mo^.t nga`y ca'ch dda^y va`i na(m thi` pha^`n vi` tuo^?i gia`, phe^`n do be^.nh hoa.n, dda~ nga~ qu.y o*? mo^.t vi?a he` pho^'. Co' ngu*o*`i quen anh Bi`nh dde^'n ba'o tin, va^.y la` "dda.i gia ddi`nh" anh la.i co' the^m mo^.t tha`nh vie^n. Ma' Su*o*ng nay ra^'t khoe?, co' the^? ddi la.i bi`nh thu*o*`ng va` na(`m ke^? chuye^.n ... ddo*`i xu*a cho bo.n tre?

Ba Tra^`n Ngo.c DDie^.p cu~ng va^.y, tu*` na(m 1975 dde^'n nay ddi ba'n ve' so^' da.o, kho^ng gia ddi`nh, nha` cu*?a. Ro^`i cu~ng bi. tai bie^'n do.c ddu*o*`ng, co' anh xi'ch lo^ to^'t bu.ng ddu*a va`o be^.nh vie^.n Nha^n Da^n Gia DDi.nh. Sau khi o^ng ddu*o*.c ddie^`u tri., co' mo^.t ba'c si~ quen cho bie^'t, anh Bi`nh vo^.i va~ le^n ru*o*'c ve^` cu*'u mang. Ba DDie^.p ha`ng nga`y va^~n ta^.p the^? du.c dde^`u dde^`u va` ba('t dda^`u ddi ddu*o*.c tro*? la.i. O^ng ba?o ra(`ng, nga`y anh Bi`nh dde^'n ddo'n, o^ng no'i vo*'i anh chi? ca^`n "xin mo^.t chu't ti`nh thu*o*ng cho a^'m tuo^?i gia`", va^.y ma` gio*` dda^y o^ng dda~ "a^'m la('m, la.i co' ca? con cha'u qua^y qua^`n".DDa'm tang cu?a ma' Hie^?u ma` to^i chu*'ng kie^'m ho^m qua la` ngu*o*`i thu*' ba trong dda.i gia ddi`nh "ra ddi" va` ddu*o*.c cho^n ca^'t tu*? te^'. Theo le^., khi co' mo^.t ngu*o*`i trong nha` na(`m xuo^'ng, ta^'t ca? cu`ng tu*.u ve^`, ai nho? tuo^?i ho*n, ke^? ca? anh Bi`nh, dde^`u chi.u tang. Tha^'y nhu*~ng ngu*o*`i "ddi tru*o*'c" ddu*o*.c a^'m cu'ng, chu dda'o khi na(`m xuo^'ng, ca'c ba, ca'c ma' o*? dda^y le^n tinh tha^`n ha(?n. Ma' tua^'t nha^.n xe't ba(`ng mo^.t ca^u va(n va^`n ra^'t... Ta^y : "Tu*o*?ng ddo*`i bo? nhu*ng ddo*`i co`n thu*o*ng; tu*o*?ng tai u*o*ng nhu*ng co`n phu'c ddu*'c ..."

Chuye^.n ca'c Ba, ca'c Ma' la` va^.y, chuye^.n ca'c em o*? dda^y co`n nhie^`u ddie^`u ca?m ddo^.ng ho*n. Ca^.u be' Hoa`ng Nha^n DDu*'c (pha^`n lo*'n nhu*~ng ddu*'a tre? bi. bo? ro*i anh Bi`nh mang ve^` dde^`u kho^ng te^n tuo^?i va` anh thu*o*`ng la^'y ho. mi`nh ga('n vo*'i mo^.t ca'i te^n na`o ddo' chi? hoa`n ca?nh hay u*o*'c vo.ng cu?a mi`nh ddo^'i vo*'i cuo^.c ddo*`i em ddo'). DDu*o*.c u*o*'c chu*`ng 13 tuo^?i, dda~ ve^` dda^y hai na(m. Em bi. lie^.t cha^n, ho*? ha`m e^'ch, kho^ng no'i ddu*o*.c va` ho*i ta^m tha^`n. Nga`y tru*o*'c em lang thang trong mo^.t ngo^i cho*. o*? An Giang va` kho^ng ai bie^'t go^'c ti'ch tu*` dda^u, ai cho gi` a(n ddo'. Trong lu'c to^i ngo^`i tro` chuye^.n vo*'i anh Bi`nh, em ddang ma?i cho*i vo*'i ma^'y ddu*'a nho? trong nha`, thi?nh thoa?ng la.i le^'t dde^'n chu'ng to^i dde^? ddu*o*.c xoa dda^`u, vo^~ ve^`. Anh Bi`nh ba?o: "Nga`y tru*o*'c lang thang, bi. tre? con dda'nh du*~ qua' ne^n lu'c mo*'i ve^` ra^'t so*. ngu*o*`i. Nay thi` dda~ da.n nhie^`u nhu*ng ddo^i lu'c va^~n cu*' co ru'm, ca^`n ngu*o*`i lo*'n an u?i nhu* va^.y ... ". Co`n Hoa`ng nha^.t Ta^m, 16 tuo^?i nhu*ng hi`nh ha`i nhu* ddu*'a be' chu*a le^n mu*o*`i, ngo* ngo*, cu*' ddi theo to^i ru? "dda' ca^`u kho^ng ? ". Anh Bi`nh ddem ta^m ve^` lu'c ddang bi. tro'i o*? mo^.t vu*o*`n ddie^`u dda^u mie^.t so^ng be' vi` ta^m tha^`n lang ba.t, qua^.y pha' ne^n ba` con ba('t tro'i va`o vu*o*`n ddie^`u. Be' Hoa`ng sinh Thu*o*ng ba.i na~o, ba me. bo? tru*o*'c nha` anh Bi`nh tu*` lu'c lo.t lo`ng, mo^.t mi`nh anh cha(m suo^'t sa'u na(m nay. Sinh Thu*o*ng la` vi` be' nhu* ddu*o*.c sinh ra mo^.t la^`n nu*~a o*? nha` ti`nh thu*o*ng, anh Bi`nh gia?i thi'ch va^.y. Ro^`i be' Hoa`ng A'nh Sao bi. bo? ro*i trong dde^m Noel; be' Hoa`ng A'i Nhi bi. bo? ro*i trong ddu'ng nga`y Quo^'c Te^' Thie^'u Nhi 1.6. Nhie^`u la('m, ta^'t ca? dde^`u bi. ba.i na~o hay thie^'u na(ng ta^m tha^`n ba^?m sinh ...

Ngoa`i ca'c em ba.i na~o, thie^'u na(ng ta^m tha^`n, ca^m ddie^'c ... ddu*o*.c da.y do^~ o*? nha`, co`n la.i, ca'c em pha't trie^?n bi`nh thu*o*`ng, la` tre? mo^` co^i bi. bo? ro*i hay bi. khuye^'t ta^.t cha^n tay, dde^`u ddu*o*.c anh Bi`nh cho ddi ho.c. Anh ba?o, ne^'u muo^'n cuo^.c ddo*`i chu'ng sau na`y "thay ddo^?i" thi` ba^y gio*` pha?i trang bi. cho chu'ng chu*~ nghi~a. Ma` chuye^.n ho.c cu~a ca'c em na`o co' de^~ da`ng ! Vi` ta^'t ca? dde^`u la` con xin ne^n pha^`n lo*'n kho^ng co' ho^. kha^?u, va^.y la` pha?i ho.c ba'n co^ng.

Cu~ng do kho^ng co' ho^. kha^?u ne^n cha(?ng ddu*o*.c xe't mie^~n gia?m ho.c phi'. Anh ke^?, dda~ nhie^`u la^`n, ca'c em bi. dduo^?i ho.c vi` anh chu*a "cha.y" ddu*o*.c tie^`n tru*o*`ng. Va^.y la` chi? bie^'t o^m nhau kho'c ro`ng. DDa~ co' lu'c anh lie^`u ddu*a ga.o cho ca'c em ddem dde^'n tru*o*`ng "ddo'ng tie^`n" nhu*ng kho^ng dda^u nha^.n, be`n ddem ra cho*. ba'n la^'y tie^`n ddo'ng ho.c phi'. So*? di~ kho^ng tie^`n nhu*ng co' ga.o la` vi` thi?nh thoa?ng co' nhu*~ng ngu*o*`i la`m tu*` thie^.n ghe' tha(m, pha^`n lo*'n cho ga.o ne^n co' sa(~n. Anh cho bie^'t, mo^~i lu'c ca^`m ga.o (kho^ng du* da? gi`" cu?a ngu*o*`i kha'c cho ddem ba'n, anh kho? ta^m la('m nhu*ng co^' ga('ng an u?i ra(`ng "Mu.c ddi'ch cuo^'i cu`ng cu~ng vi` ca'c em" ne^n mo*'i nguo^i ngoai.

Trong ddie^`u kie^.n nhu* va^.y ma` dde^'n nay, nhu*~ng ddu*'a te? ti?nh ta'o trong nha` dde^`u ddu*o*.c dde^'n tru*o*`ng ho.c va` ho.c ra^'t kha'. Hie^.n co' 3 em ho.c lo*'p 12, mo^.t ho.c lo*'p 11, bo^'n ho.c ca^'p II va' mo^.t so^' ho.c ca^'p I va` ma^~u gia'o. DDa(.c bie^.t em Nguye^~n Thi. Le^, chi. ca? cu?a nha`, mo^.t trong nhu*~ng ddu*'a be' dda^`u tie^n anh cu*'u mang ca'ch dda^y 16 na(m ddang la` sinh vie^n na(m bo^'n khoa Ke^' Toa'n tru*o*`ng DDa.i Ho.c Da^n La^.p To^n DDu*'c Tha('ng. To^i ho?i "kho' kha(n sao la.i cho ca'c em ddi ho.c tu*` ma^~u gia'o ?". Cu~ng va^~n cha^'t gio.ng tra^`m tra^`m anh gia?i thi'ch: "Kinh nghie^.m chi? cho to^i nhu* the^'. Do pha^`n lo*'n ca'c em bi. bo? ro*i tu*` nho?, kho^ng ddu*o*.c gia ddi`nh cha(m chu't, to^i la.i kho^ng ra`nh uo^'n na('n ne^n lo*'p dda^`u tie^n nuo^i co' du*a' pha't a^m kho^ng chua^?n, va^.y ne^n ba^y gio*` pha?i co' co^ gia'o tu*` tuo^?i ma^~u gia'o ...".Cha(m chu't cho ca'c em tu*` ca'i nho? nha^'t nhu* va^.y, ddu'ng la` co^? ti'ch ddo*`i nay. To^i la.i lo la('ng nghi~: "ca'c cha'u ca`ng nga`y ca`ng lo*'n, lo^'i ra va` tu*o*ng lai ? "

Nhu* ddo.c ddu*o*.c tha('c ma('c cu?a to^i anh tho^? lo^.: "Ma^'y ddu*'a lo*'n cho sang o*? nha` o^ng ba` no^.i (ba me. ruo^.t anh Bi`nh NV) ca.nh be^n. To^i du*. ddi.nh hu*o*'ng ddi cu?a nha` ba(`ng ba bu*o*'c: DDa^`u tie^n la` da('t ca'c em ddi, sau ddo' ca'c em tu*. ddi, cuo^'i cu`ng la` ca'c em se~ tie^'p mi`nh di`u lo*'p sau". Chuye^.n lo*'n chu*a dde^'n nhu*ng tru*o*'c ma('t, trong dda.i gia ddi`nh, ca'c em lo*'n dda~ co' the^? ddo*~ dda^`n anh mo^.t so^' vie^.c nhu* na^'u a(n cho ca? nha`, da.y ca'c em nho? ho.c ... vo*'i tinh tha^`n nhu* anh em ruo^.t, qua? la` dda'ng qu'y. Va` ba(`ng gio.ng lo la('ng anh no'i nho?: "co`n nhu*~ng em ta^m tha^`n, ba.i na~o, coi nhu* nuo^i suo^'t ddo*`i"

DDe^? ke^'t thu'c ba`i vie^'t na`y, to^i xin ghi la.i ca^u chuye^.n ba` Mu*o*`i, mo^.t a^n nha^n cu?a Ma'ng Co? Ho^`ng. Ba` Mu*o*`i, 82 Tuo^?i, so^'ng nghe`o nho*` con cha'u, mo^~i tha'ng da`nh du.m ddu*o*.c 50 nga`n dde^'n giu'p ca'c em. Nha` o*? ca'ch ddo' hai ca^y so^', mo^~i la^`n ddi ve^` la` ma^'t sa'u nga`n xi'ch lo^. Tu*` ma^'y tha'ng nay, ba` cu. du*'t khoa't ddi bo^., dde^? nhu* ba` ly' gia?i: "Tie^`n xi'ch lo^, the^m mo^.t nga`n nu*~a ddu? mua mo^.t ho^.p su*~a cho be' A'nh Sao ba.i na~o". Va`, nhu*~ng chia se? nho? be' nhu*ng ra^'t cha^n ti`nh nhu* the^' na`y anh Bi`nh Ta^m su*. - dda~ la` nguo^`n na^ng ddo*~ dde^? anh co`n nghi. lu*.c che`o cho^'ng vo*'i co^ng vie^.c cu?a mi`nh.